Giới thiệu
Đường Lâm xưa và nay
Lịch sử hình thành làng cổ
Làng cổ Đường Lâm là cụm làng bao gồm các làng Mông Phụ, Cam Thịnh, Đông Sàng và một số làng lân cận. Theo các tài liệu lịch sử và truyền khẩu dân gian, vùng đất này đã được hình thành và phát triển liên tục từ hơn một thiên niên kỷ trước.
Trải qua nhiều biến động của lịch sử, Làng cổ Đường Lâm vẫn giữ được cấu trúc làng Việt cổ điển với đình làng, cổng làng, giếng nước, đường gạch ong và các ngôi nhà cổ nhiều thế hệ. Sự bền vững ấy không đến từ những công trình đồ sộ, mà từ ý thức gìn giữ của cộng đồng cư dân – những người coi làng như một phần máu thịt của mình.
Linh hồn của làng cổ
Lịch sử hình thành làng cổ
Điều làm nên sức hút đặc biệt của Đường Lâm chính là nét cổ kính độc đáo được gìn giữ nguyên vẹn qua bao đời. Những con đường lát gạch nghiêng, những bức tường đá ong phủ rêu xanh, mái ngói rêu phong hay cánh cổng làng nhuốm màu thời gian… tất cả như đưa du khách lạc vào một không gian cổ tích. Đá ong – biểu tượng kiến trúc đặc trưng – hiện diện khắp nơi, từ cổng nhà, giếng nước đến đình làng, tạo nên nét riêng không nơi nào có được.
Gạch ong là vật liệu đặc trưng làm nên diện mạo độc nhất của Đường Lâm. Với màu sắc tự nhiên, kết cấu xốp, gạch ong giúp điều hoà nhiệt độ trong nhà và bền vững theo thời gian. Những bức tường gạch ong không chỉ là công trình xây dựng, mà còn là dấu ấn của tri thức dân gian, của sự thích nghi thông minh giữa con người và môi trường sống.
Dấu ấn của thời gian
Dấu ấn thời gian trên miền đá ong xứ Đoài
Nếu như phố cổ Hội An quyến rũ bởi sắc vàng của những bức tường vôi hay mái ngói âm dương, thì Đường Lâm lại gây thương nhớ bằng vẻ đẹp trầm mặc, xù xì và can trường của đá ong (laterite). Thứ vật liệu đặc trưng được lấy từ lòng đất mẹ xứ Đoài ấy đã kiến tạo nên diện mạo độc nhất vô nhị của ngôi làng. Màu nâu vàng sậm, bề mặt thô ráp của những bức tường đá ong trải qua hàng trăm năm tuế nguyệt, hứng chịu nắng mưa, đã trở nên rắn rỏi và nhuốm màu rêu phong cổ kính.
Bước qua cổng làng Mông Phụ với cây đa già tỏa bóng mát rượi bên bến nước, sân đình, du khách như lạc bước vào một không gian của ký ức. Những con ngõ nhỏ quanh co lát gạch nghiêng hình xương cá dẫn lối vào từng nếp nhà. Ở đó, dưới những mái ngói mũi hài cong vút, là những ngôi nhà gỗ xoan, gỗ mít có tuổi đời từ 200 đến 400 năm vẫn đứng vững chãi, che chở cho các thế hệ gia đình “tứ đại đồng đường” cùng chung sống.
Nhà cổ bà Điền
Nhà cổ bà Điền
Nhà cổ ông Hùng
Nhà cổ ông Hùng
Nhà cổ ông Thể
Nhà cổ ông Thể
Nhà cổ bà Điền
Nhà cổ bà Điền
Hành trình khám phá
Hệ thống di tích tiêu biểu
Đình Mông Phụ
Linh hồn của làng
Các ngôi nhà cổ
Nơi thời gian ngưng đọng
Giếng cổ
Không gian tâm linh
Chùa Mía
Không gian tâm linh
Cổng làng Mông Phụ
Linh hồn của làng
Lăng và Đền thờ Ngô Quyền
Dấu ấn "Đất hai Vua"
Đền thờ Phùng Hưng
Dấu ấn "Đất hai Vua"
Rặng duối cổ
Dấu ấn "Đất hai Vua"
Dấu ấn những danh nhân
Vùng đất "địa linh nhân kiệt"
Đường Lâm không chỉ đẹp ở cái vỏ kiến trúc, mà còn quý ở bề dày lịch sử hào hùng. Hiếm có ngôi làng nào trên đất nước Việt Nam lại là nơi sinh ra hai vị vua lừng lẫy trong lịch sử dân tộc: Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng và Ngô Quyền – người đã chấm dứt ngàn năm Bắc thuộc với chiến thắng Bạch Đằng giang lịch sử.
Chính vì thế, Đường Lâm còn được gọi là “đất hai vua” với niềm tự hào khôn xiết. Những di tích lịch sử như đền thờ, lăng mộ của các ngài, hay rặng duối cổ tương truyền là nơi Ngô Quyền buộc voi chiến… vẫn uy nghiêm tồn tại, kể mãi câu chuyện về truyền thống yêu nước và tinh thần thượng võ của cha ông.